04Deneyimler

Deneyim

16. yüzyıldan bir hamam

Avrupalıların «Türk hamamı» adını verdiği geleneksel hamam, yıkananların odalar arasında hep aynı sırayla ilerlediği halka açık bir buhar banyosudur: önce soyunmalık, sonra soğukluk, ardından ılıklık ve en sonunda sıcaklık. Osmanlılar bu planı Roma ve Yunan hamamlarından devraldı ve o kadar çok hamam yaptı ki onu Doğu ve Orta Avrupa'ya kadar yaydı. Kalabalık nüfusu ve bol suyu sayesinde İstanbul'da hamamlar daha büyük ve mimari açıdan daha iddialı hâle geldi. En ünlüleri arasında 16. yüzyılda Mimar Sinan'ın tasarladığı Çemberlitaş Hamamı, Süleymaniye külliyesindeki Süleymaniye Hamamı ve Haseki Hürrem Sultan Hamamı vardır. Sıcaklığın üzerindeki kubbelere bakın: küçük delikler ve ışıklıklar gün ışığını içeri alır, fazla buharı dışarı verir; duvarların ardındaki ocaklar da suyu ve havayı ısıtır. Ziyaretçilere açık tarihî bir hamam seçin, gitmeden önce bölümleri ve saatleri sorun, sıcaklıktan çıktıktan sonra da bol su için.

1644
İngilizcede «Türk hamamı» ifadesinin ilk kaydı